Media i usługi biblioteczne dla grup zagrożonych wykluczeniem społecznym

Abstrakt

Społeczeństwo polskie nie jest jednorodne. W jego skład wchodzą również grupy zagrożone wykluczeniem społecznym. Trudno oszacować, jaki odsetek polskiego społeczeństwa jest wykluczony, choć socjolodzy wskazują, że może on wynosić nawet 18%. Zjawisko wykluczenia społecznego diagnozuje się we wszystkich krajach, choć jego przyczyny mogą być różne. Najczęściej badacze do grup narażonych na wykluczenie zaliczają osoby samotne, bezrobotne, seniorów, osoby z niepełnosprawnościami, mieszkańców wsi, osoby uzależnione od środków psychoaktywnych, z niskim wykształceniem, będące w konflikcie z prawem, osoby ubogie, a także obcokrajowców, imigrantów oraz mniejszości narodowe i etniczne. Biblioteki mają do odegrania ważną rolę w zapobieganiu i ograniczaniu wykluczenia społecznego. Nie są one w stanie objąć swoimi działaniami wszystkich grup zagrożonych, ale też nie każdy oczekuje sprofilowanych zasobów i usług bibliotecznych. Dlatego biblioteki najczęściej kierują swoje działania do seniorów, osób z niepełnosprawnościami, bezrobotnych, mieszkańców wsi, a rzadziej do obcokrajowców oraz mniejszości narodowych i etnicznych. Zapobieganie i minimalizowanie wykluczenia społecznego odbywa się w bibliotekach poprzez zakup i gromadzenie specjalnych formatów dokumentów, wyposażanie pomieszczeń w technologie wspomagające, dbałość o projektowanie dostępnych stron internetowych, a wreszcie poprzez wprowadzanie usług przygotowanych dla osób o specyficznych potrzebach oraz zachęcanie do korzystania z usług każdego, kto nie wymaga spersonalizowanego podejścia.